Bel fıtığı tanısı alan herkesin aynı şikâyetleri yaşaması veya aynı tedaviye aynı yanıtı vermesi beklenmez. Bu nedenle tedavi planı; kişinin şikâyetleri, muayene bulguları ve görüntüleme sonuçları birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Nokta atışı tedavisi nedir?
“Nokta atışı tedavisi” günlük kullanımda, bel fıtığına bağlı sinir kökü ağrısını azaltmak amacıyla yapılan hedefli enjeksiyonları ifade etmek için kullanılabilir. Bunlar arasında özellikle epidural steroid enjeksiyonları ve transforaminal enjeksiyonlar yer alır.
İşlem sırasında ilaç, şikâyete neden olduğu düşünülen sinir kökü çevresine veya epidural alana ulaştırılmaya çalışılır. Amaç, özellikle sinir kökü çevresindeki ağrı ve inflamasyonu azaltarak hastanın rahatlamasına yardımcı olmaktır.
Her bel fıtığında işe yarar mı?
Hayır. Her bel fıtığında aynı faydanın görülmesi beklenmez.
Bu tedaviler özellikle bel fıtığına bağlı siyatik veya radiküler bacak ağrısı bulunan bazı hastalarda kısa dönemli ağrı azalması sağlayabilir. NASS kılavuzu, transforaminal epidural steroid enjeksiyonunun bel fıtığına bağlı radikülopatide bazı hastalarda kısa süreli ağrı rahatlaması sağlayabileceğini belirtmektedir.
Burada önemli bir ayrım vardır: Enjeksiyonun amacı fıtığı mekanik olarak ortadan kaldırmak değildir. Daha çok ağrı ve sinir çevresindeki inflamasyonu azaltmaya yönelik bir tedavi olarak düşünülebilir. Güncel kanıtlar, etkisinin özellikle kısa dönemde belirgin olabildiğini; uzun dönem sonuçların ise daha değişken olduğunu göstermektedir.
Ameliyatın yerine geçer mi?
Her hasta için ameliyatın alternatifi değildir.
Bazı hastalarda enjeksiyon tedavisi ağrının azalmasına ve cerrahiye gerek kalmadan iyileşme sürecinin sürdürülmesine yardımcı olabilir. Ancak ilerleyici nörolojik kayıp, ciddi motor güçsüzlük veya kauda ekuina sendromu gibi durumlarda cerrahi değerlendirme geciktirilmemelidir. Ayrıca cerrahi dışı tedavilere rağmen ağrı ve fonksiyon kaybı devam eden uygun hastalarda cerrahi gündeme gelebilir.
Dolayısıyla “nokta atışı tedavi ameliyatı ortadan kaldırır” demek doğru değildir. Hangi tedavinin uygun olduğu, hastanın klinik durumuna göre belirlenmelidir.
Kimler aday olabilir?
Genellikle;
- Bel fıtığı ile uyumlu bacağa yayılan sinir kökü ağrısı bulunan,
- Muayene ve görüntüleme bulguları birbiriyle uyumlu olan,
- Cerrahi gerektiren acil veya ilerleyici bir nörolojik durum bulunmayan,
- Cerrahi dışı tedavilere rağmen şikâyetleri devam eden bazı hastalarda
enjeksiyon tedavisi değerlendirilebilir. NICE kılavuzu da akut ve şiddetli siyatikte epidural lokal anestezik ve steroid enjeksiyonlarının düşünülebileceğini belirtmektedir.
Sonuç olarak: Bel fıtığında “nokta atışı” tedavi, doğru hastada ağrının kontrolüne yardımcı olabilecek seçeneklerden biri olabilir. Ancak her bel fıtığı için uygun değildir, fıtığı ortadan kaldırdığı söylenemez ve gerekli durumlarda cerrahi tedavinin yerini tutmaz.
