Beyin kanamaları; kafatası içerisinde, beynin içinde, beyin boşluklarında ya da beyin yüzeyinde olan kanamalara verilen isimdir. Ciddi sekellere hatta ölüme sebebiyet verebilen bu kanamalara en sık hipertansiyon, beynin doğuştan damarsal bozuklukları, anevrizma rüptürü, kafa travmaları, beyin tümörleri, kan sulandırıcı maddeler, uyuşturucu madde kullanımı sebep olmaktadır.
Beyin Kanaması Nedenleri
Beyin kanamalarının sebeplerinde en yaygın olanlar aşağıda belirtilmiştir.
- Kafa travması: 50 yaşından küçükler için en sık görülen kanama nedenidir.
- Yüksek tansiyon: Yüksek kan basıncı kan damarı duvarlarını zayıflatır. Kan basıncı kontrolü ile önlenebilir nedenler arasındadır.
- Anevrizma: Atardamar duvarında yer alan zayıf bir noktada oluşan balonlaşma anevrizma olarak adlandırılmaktadır. Bu baloncuk çeşitlik nedenlerle patlayabilir, subaraknoid kanama adı verilen ciddi kanamalara sebep olabilir.
- Damarsal anormallikler (Arteriyovenöz malformasyonlar): Beyinde atardamarlar ile toplardamarların direkt ilişkili olduğu doğumsal patolojilerdir. Damar yumağı olarak adlandırılan bu hastalık ciddi beyin kanamalarına sebep olabilir.
- Amiloid anjiyopati: Yaşlanma ve yüksek tansiyon ile ortaya çıkan damar duvar anomalisidir. Fark edilmemiş küçük kanamalarla seyredebildiği gibi büyük kanamalara da neden olabilir.
- Kan veya kanama bozuklukları, Karaciğer hastalığı: Kandaki pıhtılaşma faktörlerinde oluşan eksiklik ve kanamaya meyil, diğer organlarda kanama yaratabileceği gibi beyin kanamaları için de risk oluşturmaktadır.
Beyin Kanaması Sınıflandırılması
Kanamalar kafatası içindeki yerlerine göre farklılıklar göstermektedir. Bunlar ;
Epidural kanama: Kafatası kemiği ile beyin zarı arasında
Subdural kanama: Beynin zarı ile beyin dokusu arasında
Subaraknoid kanama: Araknoid adı verilen beyin zarının altında, beyin kıvrımlarının arasında
İntraserebral kanama: Beyin dokusu içerisinde olan kanamalardır.
Kanamaların oluşum mekanizmaları, klinik bulguları ve tedavi şekilleri birbirinden farklılıklar gösterir.
Beyin Kanaması Belirtileri
Beyin kanamasının belirtileri kanamanın beyindeki yerine, şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna, kanamanın oluşum mekanizmasına göre farklılıklar gösterir. Semptomlar aniden veya zamanla gelişebilir. Semptomlar günler/haftalar içerisinde kademeli olarak artabilir veya aniden ortaya çıkabilir. Bu semptomlar; hafif bilinç bulanıklığı, sersemlik halinden koma haline kadar değişen bilinç bozukluğu, baş ağrısı, bulantı, kusma, baş dönmesi, epileptik nöbet, konuşmada bozukluk, vücut sağ ya da sol yarımında uyuşma veya kuvvet kaybına kadar geniş bir tabloyu içermektedir.
Beyin Kanaması Tanısı
Nörolojik muayenede ve hikayede beyin kanaması şüphesi varsa, beyin kanamasının tespitinde en iyi görüntüleme yöntemi bilgisayarlı beyin tomografisidir. Kanamayı en hızlı biçimde bilgisayarlı tomografi gösterir. Tomografiler, muayene esnasında tespit edilen belirti ve bulguların bir kanamadan kaynaklanıp kaynaklanmadığını ayırt etmenin yanı sıra, eğer kanama varsa, bunun çeşidine de karar vermekte kullanılabilmektedir. Bununla birlikte SWI sekans MR kanama için en duyarlı testtir. Beyin kanaması tanısı konulduktan sonra kanamanın nedenini saptamak için BT-Anjiyografi, kontrastlı kranial MR ve MR-Anjiyografi gibi tetkikler yapılabilir.
Beyin Kanaması Tedavisi
Beyin kanamasının tedavisi; kanamanın yerine, şiddetine, kan miktarına ve kanamanın sebebine göre değişiklik gösterir. Bazı durumlarda cerrahi gerekebilirken bazılarında medikal tedavi ile takip yapılabilmektedir. Kanamanın nedeninin saptanması karar sürecindeki önemli noktalardan birisidir. Cerrahi tedavide temel amaç; kanamanın kitle etkisini ortadan kaldırmak, beynin normal ve sağlıklı beslenmesini sürdürmek, kafa içi basınç yükselmesini önlemektir.
Toplumda koruyucu önlemler ile hipertansiyon, hiperlipidemi, diyabet, obezite, sigara kullanımı ve alkolizm gibi kontol edilebilir risklerin önüne geçilmesi beyin kanama riskini azaltacaktır.
