Boyun fıtığı, boyun omurları arasındaki disk dokusunun yapısının bozulması veya yer değiştirmesi sonucunda sinir köklerine ya da omuriliğe bası oluşturmasıyla ortaya çıkabilir. Ancak boyun MR’ında fıtık görülmesi her zaman şikâyetlerin nedeninin boyun fıtığı olduğu anlamına gelmez. Asıl önemli olan, görüntüleme bulgularının hastanın yakınmaları ve muayene bulgularıyla birlikte değerlendirilmesidir.
Boyun fıtığı nasıl belirti verir?
Boyun fıtığının en sık görülen belirtilerinden biri boyundan kola yayılan ağrıdır. Ağrı omuzdan kola, ön kola veya parmaklara kadar uzanabilir. Buna uyuşma, karıncalanma veya elde güçsüzlük eşlik edebilir.
Bazı hastalarda ise boyun ağrısı çok belirgin değildir. Hasta yalnızca kolunda ağrı, parmaklarında uyuşma veya elinde güç kaybı hissedebilir. Bu nedenle özellikle açıklanamayan ve sürekli tekrarlayan kol ağrılarında boyun kaynaklı sinir basısının da değerlendirilmesi gerekebilir.
Her kol ağrısı boyun fıtığı mıdır?
Hayır. Omuz eklemi, kaslar, sinirlerin farklı bölgelerde sıkışması ve bazı diğer hastalıklar da kola yayılan ağrıya neden olabilir. Boyun fıtığında ağrının belirli bir sinir hattı boyunca ilerlemesi ve buna uyuşma, karıncalanma veya güç kaybının eşlik etmesi tanı açısından yol gösterici olabilir.
Bu nedenle yalnızca ağrının bulunduğu bölgeye bakarak boyun fıtığı tanısı koymak doğru değildir. Şikâyetin başlangıcı, yayılımı, hangi hareketlerle arttığı ve nörolojik muayene birlikte değerlendirilmelidir.
Boyun fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Boyun fıtığı tanısı alan her hastanın ameliyat olması gerekmez. Özellikle belirgin güç kaybı veya omurilik basısına bağlı nörolojik bulgular bulunmayan hastalarda şikâyetler zaman içinde azalabilir. İlaç tedavisi, fizik tedavi, egzersiz ve günlük yaşamda boynu zorlayan hareketlerin düzenlenmesi ile birçok hastada cerrahiye ihtiyaç duyulmadan iyileşme sağlanabilir.
Burada önemli olan, şikâyetlerin zaman içerisindeki seyridir. Ağrının azalması olumlu bir bulgu olabilirken, giderek artan güç kaybı veya yeni nörolojik belirtilerin ortaya çıkması yeniden değerlendirme gerektirir.
Telefon ve bilgisayar kullanımı boyun fıtığını etkiler mi?
Uzun süre başın öne eğik pozisyonda tutulması boyun ve çevresindeki kaslar üzerinde yük oluşturabilir. Özellikle telefon kullanırken uzun süre aynı pozisyonda kalmak veya bilgisayar başında ergonomik olmayan bir çalışma düzenine sahip olmak boyun ağrısını artırabilir.
Ancak kötü duruşun tek başına boyun fıtığının nedeni olduğunu söylemek doğru değildir. Günlük alışkanlıklar daha çok boyun ağrısı ve mevcut şikâyetlerin artması açısından önem taşır. Düzenli hareket etmek, çalışma sırasında pozisyon değiştirmek ve uzun süre aynı pozisyonda kalmamak boyun sağlığı açısından faydalı olabilir.
Hangi belirtilerde beklememek gerekir?
Kolda veya elde giderek artan güç kaybı, ellerde belirgin beceri kaybı, düğme ilikleme gibi ince hareketlerde zorlanma veya yürümede dengesizlik gibi belirtiler daha dikkatli değerlendirilmelidir. Bu bulgular yalnızca sinir kökü değil, omuriliğin de etkilenebildiği durumlarda görülebilir.
Özellikle mevcut şikâyetlerin giderek kötüleşmesi durumunda değerlendirme geciktirilmemelidir.
Boyun fıtığında ameliyat ne zaman düşünülür?
Ameliyat kararı yalnızca MR’da görülen fıtığın büyüklüğüne göre verilmez. Hastanın şikâyetleri, nörolojik muayenesi ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilir.
İlerleyici güç kaybı, omurilik basısına bağlı nörolojik bulgular veya cerrahi dışı tedavilere rağmen devam eden ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyen şikâyetler cerrahi tedavinin gündeme gelmesine neden olabilir.
